,

مدل هاي سازمان شاد

 

مدل خانه[1]: مدل خانه ديدگاه سازماني ايجاد شادي در محيط كار را نشان مي دهد. چهارگام براي ايجاد شادي در محيط كار عبارت است از: برنامه ريزي شادي، شناخت سازمان، ايجاد علاقه به محيط كار شاد و خلق محيط شاد. طبق اين مدل سازمانها مي توانند شادي را در هر يك از چهار مرحله فوق آغاز نمايند. بنابراين فرآيند ايجاد شادي مي تواند از ابتدا به انتها و يا از انتها به ابتدا باشد. به عبارت ديگر براي برآوردن نيازهاي كاركنان، برنامه ريزي و برنامه ريزي مجدد به طور مستمر نياز است (كايوپيجت و اتسه هاجيت، 2011).

 

مدل ساده سه سطحي[2] شادي در محيط كار: مدل سه مرحله اي نشان مي دهد چه چيزي محل كار را شاد مي كند. اين مدل سه مرحله دارد؛ هر كدام از اين مرحله ها مهم هستند ؛ اما يك لايه غالباً ناديده گرفته ميشود كه اتفاقاً از همه مهمتر است.

سطح امنيت[3]: در انتهاي اين مدل سطح امنيت وجود دارد. اين بنياديترين سطح شادي در محل كار است و شامل مواردي مانند امنيت شغلي و دستمزد منصفانه مي باشد.

سطح پِرك[4]: در رأس اين مدل پركهاي زيادي مشاهده مي كنيم كه شركتهاي مدرن به افرادشان ارائه مي دهند. از جمله: 1- حقوق بالا، 2-  حقوق بازنشستگي، كمك هاي غير نقدي و بيمه، 3- كالاها: مثل قهوه مجاني، غذاي ارزان و … 4- بيمه درمان و دندان، 5- جشن سالانه در اداره كه سنت زيبايي است، 6- كمك هاي غير نقدي بسته به عملكرد فرد يا شركت . در واقع همين پركها به همراه نگرش شركت باعث شده افراد احساس كنند ارزشمندند و اين همان چيزي است كه آنها را شاد ميكند و اين حقيقت ذاتي پركهاست.

 

سطح گزينش يا انتخاب[5]: با اين حال سطح سوم يا ميانهاي وجود دارد كه مؤسسات آن را ناديده مي گيرند. لايه مياني، لايه اي است كه عملاً يك تفاوت ايجاد مي كند و آن در اين مورد است كه كاري كنيم تا افراد بخواهند در كار شاد باشند. اگر افراد نخواهند شاد باشند شما نمي توانيد آنها را شاد كنيد(كي يوف[6]، 2012).

 

مدل5C[7]

5 عامل روشن وجود دارند كه ما آنها را 5C  مي ناميم . اين پنج عامل كه هسته ساختار را  تشكيل مي دهند و نقش عمده اي در شادي در محيط كار ايجاد مي نمايند عبارت است از:

مشاركت- يعني تلاشي كه شما انجام ميدهيد و ادراكي كه از آن داريد، برانگيختگي – انگيزه اي كه شما تحت هر شرايطي داريد، فرهنگ- يعني تفكر و احساس شما چگونه با محيط كار متناسب است، تعهد- حدي كه شما نسبت به كار احساس تعلق و در آن مشاركت مي كنيد، اعتماد – حس اعتقادي كه شما نسبت به خودتان و شغلتان داريد (جونز، 2010)

مدل سازمان شاد كه در اين پژوهش به كار رفته است، در يك پژوهش جداگانه از طريق تكنيك دلفي شناسايي شده و داراي ابعاد سازمان شاد شامل: رضايت شغلي، تعهد سازماني و تعلق خاطر و عوامل مؤثر بر سازمان شاد شامل : هدف گذاري، اعتماد سازماني، تصميم گيري و مشاركت در تصميم گيري گروهي است. صحت آن با استفاده از روش مميزان بيروني ارزيابي شده است.

 

ابعاد مدل سازمان شاد

رضايت شغلي: بيشترين سازه مرتبط با شادي كه تاكنون مطالعه شده است رضايت شغلي است(فيشر، 2010 ).

آرنولد و فلدمن (1986) رضايت شغلي را به عنوان مقدار احساس كلي كه  افراد به شغلشان دارند، توصيف ميكنند. بنابراين رضايت شغلي بالا به اين معني است كه كاركنان به طور كلي شغل خود را دوست دارند و احساس مثبتي نسبت به آن دارند (راس ، 2005).

رضايت شغلي شامل ويژگيهايي مانند : رضايت از سرپرست، رضايت از همكاران، رضايت از ارتقا، رضايت از حقوق و دستمزد و رضايت از خودكار مي باشد(راس، 2005).

تعهد سازماني: سواي لس[10] (2002) تعهد سازماني را دومين معيار مهم در خانواده سازه هاي مربوط به شادي در كار مي داند ( فيشر، 2010). مي ير و الن (1991) ساز ه تعهد را به سه  عنصر تقسيم كرده اند: احساسي، مستمر و هنجاري. تعهد احساسي شكلي است كه نزديكترين ارتباط را با شادي دارد، زيرا بيانگر احساس تعلق هيجاني به سازمان است (فيشر، 2013)

تعلق خاطر[11]: تعلق خاطر يك حالت ذهني مثبت و مربوط به كار است كه از ويژگي هايي : مثل سرزندگي، درگيري و جذب برخوردار است. سرزندگي يعني سطوح بالاي انرژي و انعطاف پذيري ذهني ضمن كاركردن، درگيري به درگيرشدن شديد در كار و احساس معنا، اشتياق و چالش اشاره دارد و جذب يعني تمركز كامل و مشتاقانه كاركردن كه به موجب آن زمان سريع مي گذرد و فرد به دشواري از كار دل مي كَند (بيكر و دي مروتي[12] به نقل از فيشر، 2010).

هدفگذاري[13]: نوسبام، اساس شادكامي را بر دستيابي به اهداف مي داند . طبق نظريه وي اهداف، تنها جزء شادكامي به شمار ميروند. با فرض دانش پيشنياز يا مهارت و تعهد به هدف، هر چه هدف دشوارتر باشد، موفقيت در عملكرد هم بيشتر است. هدف خاص، كنش را با اطمينان بيشتري نسبت به هدفهاي مبهم تنظيم مي كند . پذيرش هدف ديگر ويژگي هدف گذاري است(لاك، 1990).

عدالت سازماني[14]: عدالت در سازمان بيانگر ادراك كاركنان از برخوردهاي منصفانه در كار است كه خود به شناسايي سه جزء متفاوت از عدالت در سازمان يعني عدالت توزيعي، عدالت رويه اي و عدالت مراودهاي منجر گرديد. وجود انصاف در برخورد ديگران با انسان جايگزين اعتماد در روابط فردي ميشود (رضائيان، 1384)

اعتماد[15]: اعتمادبه معني ايمان دو جانبه به نيات پاك و رفتار خوب ديگران است (رضائيان،1386). اعتماد با دو جزء اعتماد مبتني بر شناخت و اعتماد مبتني بر تأثير اندازه گيري ميشود (كانه وته ناچييا[16]، 2002).

اعتماد يكي از 5 عامل عمده اي است كه نقش عمده اي در شادي در محيط كار ايجاد ميكند(جونز، 2010).

مشاركت در تصميم گيري گروهي[17]: يعني زيردستان در ميزان قابل توجهي از قدرت تصميم گيري با بالا دستهاي خود سهيم ميشوند(رابينز، 1387 ) كه با سه جزء وجود اختلاف نظر، فرصت مشاركت در تصميم گيري و رضايت از گروه تصميم گيرنده ويژگي سازي ميشود.

 

منبع:

نجاری ر، ضماهنی م، آذر ع، معارفی ف. 1394. سنجش مدل سازمان شاد در دانشگاههاي پيام نور استان خوزستان. فصلنامه مطالعات رفتار سازماني، سال چهارم، شماره 2 (شماره پياپي 13 )، تابستان 1394.

[1] Home

[2]  simple 3-step mode

[3] Security level

[4] Perk level

[5] Choice level

[6] Kjerulf

[7] The Five Cs

[10] Swailes

[11] Work engagement

[12] Bakker & Demerouti

[13] Goal-Setting

[14] Organizational Justice

[15] Trust

[16] Kanawattanachaia

[17] Involvement in decision making

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید