مدل خانه[۱]: مدل خانه دیدگاه سازمانی ایجاد شادی در محیط کار را نشان می دهد. چهارگام برای ایجاد شادی در محیط کار عبارت است از: برنامه ریزی شادی، شناخت سازمان، ایجاد علاقه به محیط کار شاد و خلق محیط شاد. طبق این مدل سازمانها می توانند شادی را در هر یک از چهار مرحله فوق آغاز نمایند. بنابراین فرآیند ایجاد شادی می تواند از ابتدا به انتها و یا از انتها به ابتدا باشد. به عبارت دیگر برای برآوردن نیازهای کارکنان، برنامه ریزی و برنامه ریزی مجدد به طور مستمر نیاز است (کایوپیجت و اتسه هاجیت، ۲۰۱۱).
 
مدل ساده سه سطحی[۲] شادی در محیط کار: مدل سه مرحله ای نشان می دهد چه چیزی محل کار را شاد می کند. این مدل سه مرحله دارد؛ هر کدام از این مرحله ها مهم هستند ؛ اما یک لایه غالباً نادیده گرفته میشود که اتفاقاً از همه مهمتر است.
سطح امنیت[۳]: در انتهای این مدل سطح امنیت وجود دارد. این بنیادیترین سطح شادی در محل کار است و شامل مواردی مانند امنیت شغلی و دستمزد منصفانه می باشد.
سطح پِرک[۴]: در رأس این مدل پرکهای زیادی مشاهده می کنیم که شرکتهای مدرن به افرادشان ارائه می دهند. از جمله: ۱- حقوق بالا، ۲-  حقوق بازنشستگی، کمک های غیر نقدی و بیمه، ۳- کالاها: مثل قهوه مجانی، غذای ارزان و … ۴- بیمه درمان و دندان، ۵- جشن سالانه در اداره که سنت زیبایی است، ۶- کمک های غیر نقدی بسته به عملکرد فرد یا شرکت . در واقع همین پرکها به همراه نگرش شرکت باعث شده افراد احساس کنند ارزشمندند و این همان چیزی است که آنها را شاد میکند و این حقیقت ذاتی پرکهاست.
 
سطح گزینش یا انتخاب[۵]: با این حال سطح سوم یا میانهای وجود دارد که مؤسسات آن را نادیده می گیرند. لایه میانی، لایه ای است که عملاً یک تفاوت ایجاد می کند و آن در این مورد است که کاری کنیم تا افراد بخواهند در کار شاد باشند. اگر افراد نخواهند شاد باشند شما نمی توانید آنها را شاد کنید(کی یوف[۶]، ۲۰۱۲).
 
مدل۵C[۷]
۵ عامل روشن وجود دارند که ما آنها را ۵C  می نامیم . این پنج عامل که هسته ساختار را  تشکیل می دهند و نقش عمده ای در شادی در محیط کار ایجاد می نمایند عبارت است از:
مشارکت- یعنی تلاشی که شما انجام میدهید و ادراکی که از آن دارید، برانگیختگی – انگیزه ای که شما تحت هر شرایطی دارید، فرهنگ- یعنی تفکر و احساس شما چگونه با محیط کار متناسب است، تعهد- حدی که شما نسبت به کار احساس تعلق و در آن مشارکت می کنید، اعتماد – حس اعتقادی که شما نسبت به خودتان و شغلتان دارید (جونز، ۲۰۱۰)
مدل سازمان شاد که در این پژوهش به کار رفته است، در یک پژوهش جداگانه از طریق تکنیک دلفی شناسایی شده و دارای ابعاد سازمان شاد شامل: رضایت شغلی، تعهد سازمانی و تعلق خاطر و عوامل مؤثر بر سازمان شاد شامل : هدف گذاری، اعتماد سازمانی، تصمیم گیری و مشارکت در تصمیم گیری گروهی است. صحت آن با استفاده از روش ممیزان بیرونی ارزیابی شده است.
 
ابعاد مدل سازمان شاد
رضایت شغلی: بیشترین سازه مرتبط با شادی که تاکنون مطالعه شده است رضایت شغلی است(فیشر، ۲۰۱۰ ).
آرنولد و فلدمن (۱۹۸۶) رضایت شغلی را به عنوان مقدار احساس کلی که  افراد به شغلشان دارند، توصیف میکنند. بنابراین رضایت شغلی بالا به این معنی است که کارکنان به طور کلی شغل خود را دوست دارند و احساس مثبتی نسبت به آن دارند (راس ، ۲۰۰۵).
رضایت شغلی شامل ویژگیهایی مانند : رضایت از سرپرست، رضایت از همکاران، رضایت از ارتقا، رضایت از حقوق و دستمزد و رضایت از خودکار می باشد(راس، ۲۰۰۵).
تعهد سازمانی: سوای لس[۱۰] (۲۰۰۲) تعهد سازمانی را دومین معیار مهم در خانواده سازه های مربوط به شادی در کار می داند ( فیشر، ۲۰۱۰). می یر و الن (۱۹۹۱) ساز ه تعهد را به سه  عنصر تقسیم کرده اند: احساسی، مستمر و هنجاری. تعهد احساسی شکلی است که نزدیکترین ارتباط را با شادی دارد، زیرا بیانگر احساس تعلق هیجانی به سازمان است (فیشر، ۲۰۱۳)
تعلق خاطر[۱۱]: تعلق خاطر یک حالت ذهنی مثبت و مربوط به کار است که از ویژگی هایی : مثل سرزندگی، درگیری و جذب برخوردار است. سرزندگی یعنی سطوح بالای انرژی و انعطاف پذیری ذهنی ضمن کارکردن، درگیری به درگیرشدن شدید در کار و احساس معنا، اشتیاق و چالش اشاره دارد و جذب یعنی تمرکز کامل و مشتاقانه کارکردن که به موجب آن زمان سریع می گذرد و فرد به دشواری از کار دل می کَند (بیکر و دی مروتی[۱۲] به نقل از فیشر، ۲۰۱۰).
هدفگذاری[۱۳]: نوسبام، اساس شادکامی را بر دستیابی به اهداف می داند . طبق نظریه وی اهداف، تنها جزء شادکامی به شمار میروند. با فرض دانش پیشنیاز یا مهارت و تعهد به هدف، هر چه هدف دشوارتر باشد، موفقیت در عملکرد هم بیشتر است. هدف خاص، کنش را با اطمینان بیشتری نسبت به هدفهای مبهم تنظیم می کند . پذیرش هدف دیگر ویژگی هدف گذاری است(لاک، ۱۹۹۰).
عدالت سازمانی[۱۴]: عدالت در سازمان بیانگر ادراک کارکنان از برخوردهای منصفانه در کار است که خود به شناسایی سه جزء متفاوت از عدالت در سازمان یعنی عدالت توزیعی، عدالت رویه ای و عدالت مراودهای منجر گردید. وجود انصاف در برخورد دیگران با انسان جایگزین اعتماد در روابط فردی میشود (رضائیان، ۱۳۸۴)
اعتماد[۱۵]: اعتمادبه معنی ایمان دو جانبه به نیات پاک و رفتار خوب دیگران است (رضائیان،۱۳۸۶). اعتماد با دو جزء اعتماد مبتنی بر شناخت و اعتماد مبتنی بر تأثیر اندازه گیری میشود (کانه وته ناچییا[۱۶]، ۲۰۰۲).
اعتماد یکی از ۵ عامل عمده ای است که نقش عمده ای در شادی در محیط کار ایجاد میکند(جونز، ۲۰۱۰).
مشارکت در تصمیم گیری گروهی[۱۷]: یعنی زیردستان در میزان قابل توجهی از قدرت تصمیم گیری با بالا دستهای خود سهیم میشوند(رابینز، ۱۳۸۷ ) که با سه جزء وجود اختلاف نظر، فرصت مشارکت در تصمیم گیری و رضایت از گروه تصمیم گیرنده ویژگی سازی میشود.
 
منبع:
نجاری ر، ضماهنی م، آذر ع، معارفی ف. ۱۳۹۴٫ سنجش مدل سازمان شاد در دانشگاههای پیام نور استان خوزستان. فصلنامه مطالعات رفتار سازمانی، سال چهارم، شماره ۲ (شماره پیاپی ۱۳ )، تابستان ۱۳۹۴٫
[۱] Home
[۲]  simple 3-step mode
[۳] Security level
[۴] Perk level
[۵] Choice level
[۶] Kjerulf
[۷] The Five Cs
[۱۰] Swailes
[۱۱] Work engagement
[۱۲] Bakker & Demerouti
[۱۳] Goal-Setting
[۱۴] Organizational Justice
[۱۵] Trust
[۱۶] Kanawattanachaia
[۱۷] Involvement in decision making

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *