, , ,

مقدمه: تعارض کارخانواده در کارکنان اقماری شرکت های حفاری

مقدمه

تعارض کار- خانواده به عنوان یکی از مهمترین فشارزا های نقشی معرفی شده است. بسیاری از عوامل ناشی از شغل و یا حتی ناشی از خانواده وجود دارند که بروز تعارض میان مسئولیت ها و الزامات شغلی و خانوادگی را تشدید می کنند. شرایط شغلی نامناسب و برنامه های زمانبندی کاری ناسازگار با زندگی اجتماعی و عملکرد زیستی و طبیعی بدن انسان یکی از این عوامل است. نا هماهنگی زمانی و توان فرسایی یک برنامه نامناسب کار، می تواند مقدمه ای برای بروز اختلافات خانوادگی و نا سازگاری ها و پیامدهای مرتبط و پس از آن گردد.

برنامه ­های زمانبندی ساعات کاری[۱] در سازمان ها از گذشته تا به امروز تغییرات عمده­ای داشته­ اند، به طوری که ساعات کار کردن نسبت به گذشته به طور محسوسی کاهش یافته است (هابرمن و مینز[۲]، ۲۰۰۶). امروزه ساعت کار کارکنان بیشتر سازمانها، هشت ساعت در روز است و اغلب سازمان­ها پنج یا شش روز در هفته، دایر هستند. در اواخر قرن نوزدهم معمولاً کارکنان سازمان ها ۱۴ یا ۱۶ ساعت در روز و شش روز در هفته کار می­ کردند. در نیمه قرن نوزدهم (۱۸۷۰) و در جریان نهضت کاهش ساعات کار، زمان کار کردن به حداکثر ۱۰ ساعت در روز، کاهش یافت و در نهایت، در سال ۱۹۵۰، پنج روز کار در هفته و هر روز هشت ساعت کار برای بیشتر سازمان ها، کاملاً پذیرفته شد (ساعتچی، ۱۳۸۲).

به نظر می­رسد کار کردن در ساعات غیرمعمول و کار کردن شبانه از زمان رم باستان مرسوم شده است و با انقلاب صنعتی برای تامین نیازهای جوامع انسانی گسترش و تا امروز ادامه یافته است، به طوری که روز به روز به تعداد کارکنان شب کار افزوده می­شود (کومار و چاندراوانشی و رینبرگ[۳]، ۲۰۰۱). امروزه ضرورت ارائه برخی از خدمات و انجام وظایف شغلی در طول ۲۴ ساعت شبانه روز منجر به گسترش بیش از پیش برنامه­ های نوبتکاری در ساعاتی خارج از ساعات معمول کار کردن شده است.

به طور مثال مشاغل مربوط به خدمات شبانه روزی[۴] مانند؛ پرستاران و پزشکان، پلیس یا نیروهای انتظامی، آتش نشان­ها، و امور حمل ونقل و حتی پست­ های نگهبانی امکان توقف فعالیت­های کاری خود را ندارند، چرا که انجام ماموریت ها و فعالیت های کاری چنین مشاغلی وابسته به زمان یا ساعت خاصی از روز نمی­ باشد و ملزم هستند که بطور شبانه روزی خدمات خود را ارائه دهند. بیماری، سوانح، حوادث و یا جرم جنایت در ساعت خاصی از روز متوقف نمی شود، بنابراین مشاغل مرتبط با بیمارستان ها و یا امنیت شهری امکان توقف فعالیت های خود را ندارند. از دیگر علت­های لزوم استفاده از برنامه­های نوبتکاری، گسترش جوامع انسانی، افزایش نیاز ها و ایجاد رقابت های اقتصادی میان صنایع بزرگ و تولیدی برای تامین نیازهای جامعه امروزی است. همانطور که پیشتر نیز بیان شده است، بسیاری از صنایع نیاز دارند که تولید و کارشان به طور مداوم و طولانی مدت دایر باشد تا از چرخه رقابت خارج نشوند. از این رو صنایع و کارخانجات تولیدی بزرگ مانند، صنایع فولاد، ذوب آهن،

صنعت نفت، نیروگاه ها و به طور کلی صنایعی که در آن سرمایه گذاری­ های اقتصادی کلان با بکارگیری ابزارآلات گران قیمت شده است، برای به کار انداختن سرمایه و جلوگیری از کاهش تولید و توجه به مسئله هزینه-اثربخش بودن[۵] استفاده از ابزار آلات سنگین و استفاده بهینه از سرمایه ­ها و منابع موجود، از برنامه ­های زمانبندی ویژه ­ای با عنوان برنامه ­های نوبتکاری بهره می­گیرند.

با توجه به تغییراتی که در شیوه زندگی و کار افراد بشر رخ داده است،  بطور کلی در خصوص کارکنان اقماری با چندین مسئله روبرو هستیم:

الف) دور بودن از خانواده برای مدت نسبتاً طولانی (۱۴روز)، ب) دور بودن از محیط های شهری و اجتماعی برای مدت نسبتاً طولانی، ج) کار کردن در شیفت ­های شبانه و شیفت های چرخشی ۱۲ساعته و در برخی پست های کاری شرایط آماده به کار بودن دائم بصورت ۲۴ ساعته، د) کار کردن در شرایط دشوار و مواجه مداوم با خطرات ناشی از کار صنعتی، ه) بازنشستگی دیر هنگام و مطابق با کارکنان اداری به دلیل در نظر نگرفتن سختی کار برای کارکنان طرح اقماری، علی رغم توان فرسایی چنین مشاغلی؛ این موضوعات از جمله مسائل عمده­ای است که دلیل انجام این پژوهش بوده است.


[۱] work Times

[۲] huberman & Minns

[۳] Pati, Chandrawanshi & Reinberg

[۴] round-the-clock service

[۵] cost-Effective


منبع: پایانامه کارشناسی ارشد. حسام بذرافکن (۱۳۹۰). بررسی رابطه میان تعارض کار خانواده و سلامت روان، عملکرد شغلی و خشنودی شغلی با نقش میانجی گر استرس شغلی و نقش تعدیلگر سرسختی روانشناختی در کارکنان اقماری شرکت ملی و حفاری ایران (طرح پژوهشی و مقاله). دانشگاه شهید چمران اهواز


وب سایت روانشناسی صنعتی و سازمانی

استفاده از مطلب فوق در دیگر سایت های اینترنتی مجاز و مورد تایید مدیر سایت نمی باشد.

خواهشمند است رعایت امانت بفرمایید. با تشکر

2 پاسخ
  1. خانم شیخ
    خانم شیخ گفته:

    با سلام … و خسته نباشید
    چطور می توانم به متن کامل این مقاله و یا پایان نامه آقای حسام بذرافکن دسترسی پیدا کنم .ممنونم

    پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *