میانبرهای رایج برای قضاوت در مورد افراد: اثر هاله ای

میانبرهای رایج برای قضاوت در مورد افراد

وقتی می خواهیم در مورد دیگران قضاوت کنیم، میانبرهایی را به کار می گیریم. این تکنینک ها بیشتر اوقات ارزشمندند: کمک می کنند به سرعت در مورد دیگران درک صحیحی پیدا کرده و برای پیش بینی رفتار آنها اطلاعات معتبری در اختیارمان قرار می دهند. البته این میانبرها بی عیب و نقص نیستند و ممکن است برایمان مشکلاتی هم بوجود آورند. شناخت میانبرها کمک می کند تا دریابیم چه زمانی ممکن است استفاده از آنها منجر به اشتباهاتی فاحش شود.

اثر هاله ای

هر زمان که بر اساس یک خصیصه مثل هوش، اجتماعی بودن یا ظاهر در مورد فرد برداشت کلی پیدا می کنیم، اثر هاله ای( Halo Effect) بروز کرده است. مثلا کارلو فیورینا، مدیر عامل سابق شرکت اچ پی، را در نظر بگیرید. ابتدا که به این سمت منصوب شده بود، همه او را ماهر، قاطع، کاریزماتیک، زرنگ و دارای ایده های خلاق می دانستند. مجله بیزنس ویک در زمان تصدی وی نوشت: « او یک انسان کامل است ». اما همینکه اخراج شد، در موردش نوشتند که فردی تایید نشده، خودپسند، انعطاف ناپذیر و ناسازگار است. بیزنس ویک هم او را به دلیل بی میلی به تفویض اختیار و ناتوانی در اجرا مقصر دانست. بنابراین وقتی فرض بر این بود که فیورینا اثر بخش است، همه چیز خوب بود. اما وقتی او را با فرض اینکه کارآی ندارد اخراج کردند، همان افرادی که تا دیروز از خوبی های او را می گفتند، منکر وجود هر گونه ویژگی مثبت در او شدند. در هر دو حالت این مثال با اثر هاله ای رو برو هستیم( نام آن هم هاله است هم شیپور). واقعیت وجود اثر هاله ای در مطالعه ای کلاسیک مورد تایید قرار گرفته است. در این مطالعه فهرستی از صفات اخلاقی مثل هوشمندی، مهارت، عملگرایی، کوشا، مصصم و صمیمی در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت و از آنها خواسته شد فرد مشخصی را بر مبنای داشتن یا نداشتن این خصوصیات ارزیابی کنند. آنها در مجموع فرد را دانا، خوش برخورد، محبوب و دارای تخیل قوی توصیف کردند. بعد در آن فهرست تنها ویژگی صمیمی را با ناخوش آیند جا به جا کردند، نتیجه ارزیابی کاملا متفاوت بود. کاملا مشخص بود که یک صفت بر ادراک کلی شرکت کنندگان در مورد آن فرد و قضاوت آنها اثر گذاشته است.


منبع : رفتار سازمانی رابینز مهدی زارع جلد۱ ،استیفن رابینز, تیموتی جاج، ترجمه مهدی زارع

وب سایت روانشناسی صنعتی و سازمانی

استفاده از مطلب فوق در دیگر سایت های اینترنتی مجاز و مورد تایید مدیر سایت نمی باشد. خواهشمند است رعایت امانت بفرمایید. با تشکر

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *