PDCA چیست؟ چرخه دمینگ

اولین بار درسال ۱۹۳۰ توسط والتر شوارت مطرح شد بعدها توسط شاگرد وی دمینگ درچهار مرحله عنوان شد، و در نهایت ژاپنی‌ها به تکمیل آن‌ پرداختند.

 تفاوت اصلی مدل دمینگ و مدل ژاپنی‌ها این‌بود‌که دمینگ اهمیت تاثیر متقابل و مداوم برنامه ریزی، طراحی، تولید و فروش برای‌ جلب رضایت مشتریان می سنجید اما بعدها آن ‌را به تمامی بخش‌های مدیریتی تعمیم دادند.

 ژاپنی‌ها بودندکه‌ چرخه دمینگ را به چرخه برنامه ریزی، اجرا، کنترل و عمل تبدیل کردند. تا ازاین چرخه در تمامی موارد و شرایط استفاده کنند.

چرخه مستمر دمینگ PDCA روش موثر و ساده‌ای برای‌حل مسائل، مشکلات و مدیریت تغییرات است. چرخه دمینگ را در سیستم‌های مدیریتی ایزو ها نظیر، ایزو ۹۰۰۱، ایزو ۱۴۰۰۱ و… داریم. چرخه دمینگ Deming Cycle ایده ها را قبل از اجرا تضمین می کند. چرخه دمینگ در تمام محیط‌ها برای ‌معرفی محصولات جدید، بازاریابی و… قابل استفاده است.

PDCA بصورت چرخه پویا طراحی شده است. بطوریکه آخرین گام مرحله قبلی اولین گام مرحله بعدی است. و این چرخه بصورت مستمر باهدف رسیدن به‌بهبودی در سازمان انجام میگیرد. باتوجه‌ به استمرار کیفیت فرآیندها، باید مجموعه کارهای انجام شده را بطور مستمر تجزیه و تحلیل کرد و در صورت لزوم تغییرداد، نتیجه تغییرات‌ باید بررسی و آزمایش شود تا به بهترین شیوه و روش‌های رسیدن به‌ موفقیت دست یابیم.

کاربرد چرخه دمینگ PDCA چیست؟

  • دمینگ مدلی برای ‌بهبود مستمر می باشد.
  • چرخه دمینگبرای طرحریزی یک فرآیند، محصول یا خدمت است.
  • فعالیت‌های سازمان براساس فازهای چرخه دمینگPDCA ارزیابی می شود.
  • به‌ کمک دمینگ داده ها را جمع آوری، تجزیه و تحلیل می کنیم و براساس اولویت بندی‌ها مشکلات تعیین و ریشه‌یابی میشود.

چرخه دمینگ ازچهار فاز تشکیل شده‌است. درواقع پی دی سی ای مخفف Plan برنامه ریزی، Do اجرا، Check ارزیابی و تجزیه و تحلیل، Act یعنی اقدام و عمل میباشد. که ‌به شرح زیراست:

فاز اول دمینگ، برنامه ریزی Plan :

در فاز اول چرخه دمینگ یا همان برنامه ریزی Plan باید مشکلات موجود را به درستی شناسایی کنیم. با توجه‌به خط مشی سازمان و نیاز مشتریان، اهداف و فرآیندهای لازم‌ را مشخص می کنیم و برنامه ریزی انجام می دهیم که‌ هدف ماچیست ؟ چه‌کار باید انجام دهیم؟ دراین مرحله بخش هایی که‌اولویت بیشتری دارند مشخص میکنیم. میتوانیم بااستفاده ازچارت‌ها و نمودارها این بخش‌ها را پیدا ودرجهت بهبودآن تلاش کنیم. از نمودار استخوان ماهیFishbone diagram که‌نشان دهنده رابطه علت و معلولی میباشد برای‌کشف مشکلات و مسائل موجود میتوان استفاده کرد.

فاز دوم دمینگ؛ اجرا Do :

مشکلات رادر مقیاس کوچک شبیه سازی میکنیم و راهکارهای ممکن رابرای آن‌درنظر میگیریم. بهترین راه حل رامشخص کرده آن ‌را بصورت آزمایشی در یک محدوده جغرافیایی محدود پیاده سازی میکنیم. در مرحله اجرا Do به ‌ایجاد ایده‌ها و راه حل‌های جدید می پردازیم. منظور از اجرا درمرحله Do اجرای کامل نیست تنها تست یا سعی است. اجرای اصلی درمرحله Check صورت می گیرد.

فاز سوم دمینگ؛ تجزیه و تحلیل Check :

در فاز ارزیابی و تجزیه و تحلیل Check اثربخشی مجموعه کارهای صورت گرفته، اطلاعات جمع آوری شده رامی‌سنجیم تابدانیم چه‌تاثیری روی فرآیندها داشته و نتیجه آن رابررسی میکنیم. این مرحله بسیار مهم و حیاتی است. دربازه زمانی کوتاه بررسی میکنیم که‌اجرا تغییرات چه‌ تاثیری داشته است. آیا واقعا ارزیابی‌ها و تغییرات منجر به‌بهبود شده؟ استفاده از نمودارهای گردش کار در این مرحله مفید است. راه حل‌های آزمایشی را با دقت می‌سنجیم.

فاز چهارم دمینگ، اقدام Act :

زمانیکه ‌از چرخه دمینگ PDCA برای ‌بهبود مستمر استفاده می‌کنیم نیاز به بازگشت به‌ فازهای قبلی داریم تا آنها را بهبود ببخشیم. در این مرحله منظور از اقدام، انجام اقدامات اصلاحی جهت رفع مشکلات است که در فاز قبلی مشخص شده است.

با استفاده ‌‌از چرخه PDCA اقدامات لازم جهت بهبود رابصورت اقدامات اصلاحی ویا اقدامات پیشگیرانه اجرایی میکنیم. در ویرایش استانداردها نظیر ISO 9001 ، ISO 14001 … ازسال ۲۰۰۰ به‌بعد ، چرخه دمینگ PDCA مطرح شد. اجرای چرخه دمینگ به‌منظور بهبود مستمر درفرآیندهای سازمان و اجرای تغییرات بسیار مفید است.